Boheems of toch niet

Dr. Norman Doidge (foto) is psychiater, psychoanalyticus, onderzoeker, auteur, essayist and dichter. Hij is auteur van het boek The Brain That Changes Itself.

Alternatief gelul of 'ongelooflijk' nieuw

Ik kreeg onlangs de vraag wat neuro plasticiteit en 'rewiring of neural pathways' te maken heeft met onze werkwijze. De vraagsteller vond het merkwaardig dat ik in een blogtekst onze werkwijze benoemde als een boheemse wijze van 'cortical remapping'. Mijn antwoord deel ik graag met u.

"Geachte heer,

Fijn dat u vraagt naar de relatie tussen neuroplasticiteit en onze werkwijze. Voordat ik uw vraag beantwoord, eerst even iets over de blogtekst waar de naam BM/RNP (Bohemian Method for Rewiring Neural Pathways) in voorkomt . Die naam hebben we inderdaad zelf verzonnen. Het is een naam die u overigens alleen in mijn blog tegenkomt simpelweg omdat ik het leuk vind daar af en toe met bommetjes te gooien. Bommetjes (onorthodoxe interventies) die kunnen leiden tot leren. Dit wil echter niet zeggen dat het verhaal over de plasticiteit van onze hersenen en de 'rewiring of neural pathways' uit de lucht gegrepen is.

Wij maken in onze co-trainingen gebruik van een menselijk leermechanisme dat cognitieve dissonantie heet. Cognitieve dissonantie is een psychologische term voor de onaangename spanning die ontstaat bij het kennis nemen van feiten of opvattingen die strijdig zijn met een eigen overtuiging of mening, of bij gedrag dat strijdig is met de eigen overtuiging, waarden en normen. Doorgaans trachten we dit gevoel op te heffen door erkenning voor onze eigen zienswijze te zoeken bij anderen. Dat is niet goed of fout, maar dit leidt wel tot een meer rigide, minder lerende houding. Zo ontstaan aangeleerde/ingesleten gedragspatronen.

Wat heeft dat met neuroplasticiteit en rewiring te maken?

Jonge kinderen leren nog heel gemakkelijk en de plasticiteit van hun brein is groot. Wanneer we volwassen worden moeten we meer effort steken in ons leren, maar paradoxaal genoeg zullen we dat niet doen doordat we meer dan een kind al denken iets te weten. Veel kennis, overtuigingen en gedrag is reeds ingesleten (rewiring of neural pathways is dan lastiger maar evengoed mogelijk als op jonge leeftijd) en bovendien hebben we tijdens ons leven erkenning gekregen voor dat waar we in geloven. De mening van anderen wordt minimaal bediscussieerd en daarom heeft nieuwe kennis, nieuw weten en dus leren zoveel tijd nodig. Door onze cursisten te leren om te gaan met het onaangename gevoel, die cognitieve dissonantie, treedt er leren op. Wij gebruiken daar de ervaring van acceptatie voor.

Wij stellen in onze co-trainingen niets ter discussie, maar waarderen ieders zienswijze evenzeer als de onze. Door ieders waarheid te laten bestaan viert cognitieve dissonantie hoogtij en verdwijnen tegenstellingen pas wanneer doorzien wordt dat het om paradoxen gaat. Deze houding leidt tot leren. Het gaat in onze co-trainingen dus ook niet om consensus, maar om het scheppen van een coherentie sfeer waarin co-creëren / leren mogelijk wordt. Doordat we cursisten helpen bij de extra effort die daar op volwassen leeftijd voor nodig is zijn de resultaten zo geweldig mooi en groeien cursisten razendsnel. Dit leidt soms tot spanningen met de oude vertrouwde omgeving, maar deze spanningen betreffen ook cognitieve dissonantie. Wij wijzen iedere cursist op dit fenomeen en begeleiden hen daarbij.

Als door het leren van één van beide partners toch problemen in de relatie ontstaan worden die doorgaans niet als mooi ervaren. Vanuit de optiek van leren kan ik er echter wel zo naar kijken. Wij geven levenspartners daarom graag de kans om voor een kwart van het normale tarief deel te komen nemen. Zo willen wij bijdragen aan harmonie in de relatie. Zo werken zorgt ervoor dat iedere cursist eigen verantwoordelijkheid neemt en onafhankelijk van onze begeleiding kan doorontwikkelen. We zeggen dan ook dat we een vliegwiel voor persoonlijke ontwikkeling op gang brengen."

Ik benadruk graag de eigen verantwoordelijkheid en de onafhankelijkheid van welke waarheid dan ook. Persoonlijke ontwikkeling vraagt om een vertrouwde en veilige omgeving. In zo'n omgeving is geen ruimte voor het opleggen van zienswijzen.

In een blogtekst als deze ventileer ik wel een zienswijze. Ik nodig dan ook iedere lezer van harte uit te regeren, zodat een ieder zelf aan de gang kan met een keur aan 'waarheden'. Wie het vervolgens lastig vindt om al die waarheden te laten bestaan kan zich altijd tot ons wenden voor hulp. Deelname aan 'De kortste klap naar meesterschap' is dan zeker een aanrader.

Wil je graag meer wetenschappelijke achtergronden, dan kun je via onderstaande link een uur lang naar Norman Doidge MD kijken en luisteren.

http://fora.tv/2010/09/02/Norman_Doidge_The_Neuroplasticity_Revolution_An_Update