Als we het denken te weten wordt het tijd om te ervaren wat al die theorieën over...

...communicatie, management en leiderschap werkelijk inhouden.

Als we het denken te weten wordt het tijd om te ervaren

Antidepressiva helpen geen zier

In Vara's Zembla van 21 september 2008 werd al aandacht besteed aan de zin en onzin van antidepressiva. In januari 2010 verscheen in de Journal of the American Medical Association dat antidepressiva niet werken bij mensen die licht of matig depressief zijn, het meerendeel van de gevallen. De onderzoekers verzamelden gegevens over patiënten uit zes verschillende studies. Die werden onderverdeeld volgens de Hamilton Depressie Schaal, een schaal die door dokters wordt gebruikt om de graad van depressie te omschrijven en die variëert van lichtjes tot zwaar depressief. De analyse vergeleek de reactie van de patiënten op placebo's en antidepressiva als Zyprexa, Seroquel, Paxil en Prozac.

De wetenschappers concluderen dat de bulk van de antidepressiva voorgeschreven wordt aan mensen die slechts een milde of matige mate van depressiviteit vertonen. In Nederland worden steeds vaker antidepressiva voorgeschreven. In 2007 kregen 937.000 mensen in totaal 6,7 miljoen recepten tegen depressie voorgeschreven. Het aantal mensen dat antidepressiva gebruikt is sinds1999 elk jaar met 6 procent gegroeid. Bron: CVZ GIPdatabank. En bij die mensen hebben de geneesmiddelen amper succes. De ernstige gevallen (een klein aantal)reageren wel beter op echte medicijnen dan op een placebo. Bij de milde depressies zijn er geen significante verschillen tussen placebo's en echte medicatie. (In 2007 werd dus al zo'n € 180.000.000 over de balk gegooid, maar we blijven gewoon vergoeden.)

In november 2008 werd in het AMC magazine, het tijdschrift van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, al een onderzoek gepresenteerd waarin werd gekeken naar de zin van het verhogen van de dosis van paroxetine (Seroxat) als het middel niet aanslaat. Conclusie: het heeft geen zin. Paroxetine is het meest gebruikt middel tegen depressies en het is gebruikelijk om gedurende zes weken het medicijn te slikken en dan het effect te beoordelen. Als er geen verbetering is verhogen artsen bijna automatisch de dosis. Psychiater Eric Ruhé promoveerde op dit onderzoek. Daarbij keek hij met behulp van een scan van de hersenen naar de mate waarin paroxetine in de hersenen ook effect heeft. De helft van de mensen die hij onderzocht kreeg een verhoogde dosis paroxetine en de andere helft kreeg een placebo (nepmedicijn) te slikken. Een verhoging van de dosis leidde echter helemaal niet tot een aantoonbaar beter effect. Omdat er wel meer bijwerkingen optreden is het dus misschien niet zo’n gelukkige aanpak. Bovendien zou het extra voorschrijven van de antidepressiva jaarlijks 25 miljoen euro kosten. In de richtlijnen staat echter: “Bij onvoldoende effect na vier tot zes weken de dosis verdubbelen.” Waarom zou je als arts dan eigenwijs zijn en het anders doen? Het is te hopen dat het onderzoek leidt tot het opnieuw beoordelen van de zin van deze richtlijnen.

In de tussentijd help PK² Selfmanagement medewerkers van vaste klanten die aan milde of matige depressie lijden. Bedrijven zien het belang van de investering in goede werknemers. Toch blijven velen, in een land waar men gewend is dat zorgkosten bij een verzekering gedeclareerd worden, wantrouwend staan tegenover alternatieven die niet in het zorgpakket zitten. En dat terwijl zaken die wel in dat zorgpakket zitten juist niet werken.